Kinh nghiệm giáo dục con của bác mẹ GS Ngô Bảo Châu
 

Theo PGS-TS Trần Lưu Vân Hiền , cái may mắn của Ngô Bảo Châu và những đứa trẻ thế hệ anh là được tắm mình trong một Chỗ ở xã hội mà mọi thứ đều đẹp và đơn giản. Ngoài học văn hóa ở trường , Ngô Bảo Châu được học thêm đủ thứ tại lop day ve cho be 6 tuoi nhưng Nhà ở chẳng mất đồng học phí nào cả. Ai cũng ưa thích , tình nguyện dạy cho đứa trẻ cái mà mình giỏi khi thấy đứa trẻ thích học. “ Cuộc sống đẹp vì nhiều người tin là nó đẹp và có nhiều người sống tử tế ” , bà nói. Tuổi thơ của Ngô Bảo Châu xoắn xuýt với mẹ và đại Nhà ở bên ngoại , đặc biệt là ông ngoại. Sau ngày cưới , vì chưa có nhà riêng nên chú Cẩn cô Hiền ở chung với Nhà ở ông bà ngoại tại 47 Hàng Bài. Khi Ngô Bảo Châu học A0 ĐH Tổng hợp ( nay là THPT chuyên ĐH nhà nước Hà Nội ) thì chú Cẩn được phân một phòng tập thể 24 m2 ở tầng 4 cư xá Nam Đồng và cả nhà chuyển về đó ở.

Năm Ngô Bảo Châu vào lớp 1 , chú Cẩn sang Liên Xô làm nghiên cứu sinh , mọi việc nuôi dạy con phó thác cho vợ và nhờ ông bà ngoại tương trợ. Hằng ngày , cô Hiền và ông ngoại thay nhau đưa đón Châu đi học ở Trường Thực nghiệm. Ngoài học văn hóa ở trường , cô Hiền còn cho con đi học vẽ ở Cung thiếu nhi , học đàn violon ở nhà riêng một ông thầy trên phố Triệu Việt Vương. “Hồi nhỏ , song song với học văn hóa , cô được tòng học đàn cello 7 năm ở Trường Âm nhạc Việt Nam. Khi vào ĐH cô mới thôi không học nhạc nữa. Bởi thế cô cho Châu học đàn , học vẽ như cách nuôi dạy con của nhiều Nhà ở Hà Nội khác. Nó là điều rất tự nhiên trong nghĩ suy của cô về việc nuôi dạy một đứa trẻ , ngoài học chữ thì dễ thường âm nhạc là thứ ấm êm nhất trên đời , chứ không cầu mong về một sự thành đạt lớn lao nào của con mình” , cô Hiền tâm sự.

PGS Vân Hiền tuy rằng người có ảnh hưởng trong việc tạo lập một Chỗ ở tinh thần bạc nhược sản vật phong phú , vào những vấn đề thuộc bản chất và có ý nghĩa nhất tới Ngô Bảo Châu chính là ông ngoại - cụ Trần Lưu Hân. Cụ vốn là học sinh trường Bưởi và là hiệu trưởng một trường tư thục hồi trước cách mạng tháng Tám. Rồi đây , cụ đi bộ đội rồi học kỹ sư vô tuyến điện ở Trường ĐH Bách khoa. Ngoài Công việc chuyên môn , cụ còn dịch , biên soạn các cuốn sách tìm hiểu khoa học kỹ thuật dành cho thiếu nhi như Radio thật là đơn giản , mít đặc - Biết tuốt... “Ông yêu Châu lắm. Châu cũng rất yêu ông. Thậm chí chỉ có ông mới là người được đưa Châu đi thi vì Châu bảo cứ nghĩ đến ông và biết ông đang chờ ngoài phòng thi là thấy an tâm. Châu bảo ông đưa đón thì con mới làm được bài. Hôm biết thi đỗ vào lớp 7 chuyên toán Trưng Vương , ông chở cháu đến ngay cơ quan cô. Nhìn thấy hai người mặt ranh ma , cô đoán ngay là có tin vui” , PGS Vân Hiền kể.

Việc học của Ngô Bảo Châu ở Trường Thực nghiệm nhìn chung là suôn sẻ , suôn sẻ phải như không có chuyện Ngô Bảo Châu trượt vỏ chuối vào lớp 6 chuyên toán Trưng Vương. GS Hồ Ngọc Đại (Lập trường giáo dục phát triển tư duy cho trẻ nhưng không tạo áp lực để đứa trẻ được không bị gò bó , vui vẻ , bởi thế mà không mấy ai chú ý đến tố chất đặc biệt về toán của Ngô Bảo Châu , mặc dầu Khi đó mô hình lớp chuyên toán đang rất thịnh hành. Những năm Ngô Bảo Châu học cuối cấp 1 thì chú Cẩn về nước. Khi làm toán cùng Châu , chú Cẩn nhận ra khả năng tư duy toán khá đặc biệt của con. Chú rất ngạc nhiên khi thấy con giải dễ dàng các bài tập trong sách giáo khoa. Chú quyết định cho con đi theo con đường chuyên toán. Ngô Bảo Châu cũng rất háo hức với hướng đi mà bố vạch ra , đó là lý do mà anh rất không còn trông mong gì được nữa khi mình trượt vỏ chuối lớp 6 chuyên toán của Trường Trưng Vương ( năm sau anh đỗ với số điểm cao của top đầu ).

“ Châu là một đứa trẻ đặc biệt ham hiểu biết , rất ham học nên chúng tôi gần như chẳng bao giờ phải nhắc Châu học. Ý là con một nhưng chúng tôi không coi Châu là con trai vua , dù hồi nhỏ các cô bạn của mẹ toàn gọi Châu là con trai vua đầu to ” , GS Ngô Huy Cẩn nhận xét. Tuy nhiên , cô Hiền cho biết thật ra chú Cẩn cũng khá nghiêm khắc trong việc rèn nề nếp cũng như nếp học cho Ngô Bảo Châu. Cô Hiền tủm tỉm cười khi nhớ lại thời anh còn học cấp 1: “ Chẳng biết bố dạy học cho con thế nào mà chốc chốc cô lại thấy Châu nước mắt nước mũi dầm dề chạy từ trên gác xuống lấy khăn lau mặt. Nhiệm vụ sau bữa ăn của Châu là rửa bát. Anh chàng cũng ngồi rửa bát , đằng trước giăng mấy cái chậu. Có hôm Châu request , mẹ ơi , hay là mẹ nói với bố là mẹ rất thích rửa bát để con khỏi phải rửa! ”.

Cô Hiền tuy chiều con nhưng cũng rèn con theo cách của mình: “ trẻ nít hồn nhiên , dễ tin lắm. Cô bảo , ai mà nói láo thì sẽ bị thối mồm , các chú công an phát Lộ rõ ra ngay. Vậy mà tin lắm. Hoặc như chú bảo cô là cái bùa , cứ nói mẹ sẽ không yêu nữa nếu không nghe lời mẹ là Châu sợ lắm , nghe lời ngay ”. Ngô Bảo Châu rất biết chia sẻ , quan tâm tới người nhà , đặc biệt là với mẹ. Những năm có nhiều trở ngại hoặc thiếu thốn , bà ngoại Ngô Bảo Châu về hưu kiếm thêm bằng cách bán xôi chè buổi sáng. Châu cũng phải dự khán giúp bà , sáng nào cũng cùng mẹ ngồi nặn bánh. Thời cả nhà đã chuyển về Nam Đồng , sinh hoạt rất không thuận tiện do nhà ở trên tầng 4 mà nước máy tận dưới sân tầng 1. Có hôm đi làm về , cô Hiền ngạc nhiên thấy Châu đang giặt áo quần cho cả nhà. Cô Hiền kể: “ Hồi đó nghĩ suy của cô còn phong kiến lắm , trong nhà có những việc đàn ông không làm , bởi thế cô không muốn Châu giặt đồ của mẹ. Nhưng Châu bảo không tin vào việc kiêng cữ mê tín , Châu nói chốc chốc cần lao thuộc hạ để đầu óc được ngồi nghỉ ”.